Tomaten in de Westerse keuken: de ketchup

De oorsprong van het ons welbekende ketchup ligt in het Verre oosten. De naam van de saus komt namelijk van het Hokkien Chinese woord kê-tsiap, een saus op basis van gefermenteerde vis en sojabonen. Het is die saus die de Britten leerden kennen in hun kolonies en tijdens hun handelsactiviteiten in Zuidoost-Azië, in de late 17e en vroege 18e eeuw.

MarcoFischer, Pexels.com,publiek domein

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 10/08/2018 om 18:21

De tomaat: van sierplant tot basisvoedsel

In het wild komen de tomatenplant en zijn zustersoorten voor in het westen van Zuid-Amerika, tussen de kusten van Ecuador tot het noorden van Chili, en op de Galapagoseilanden. De plant gedijt in een hele reeks van omstandigheden, van zeeniveau tot op een hoogte van 3300 meter in de Andes, in de riviervalleien, in bosrijke gebieden en op droog rotsland. Waar de tomaat juist voor het eerst werd opgemerkt als een soort om te domesticeren, is nog steeds het voorwerp van wetenschappelijke discussie. Sommige onderzoekers vermoeden dat de plant het eerst door Peruviaanse stammen werd opgekweekt, niet lang voor de aankomst van de Spaanse conquistadores. Anderen denken dat de gekweekte tomaat eerder uit Mexico afkomstig is, op basis van de naam die aan deze rode bessen wordt gegeven: de tomatl, een woord afkomstig uit de taal van de Mexicaanse Nahua.

 

Een van de eerste afbeeldingen van een tomaat in de Europese wetenschappelijke literatuur (uit 1581).
De plant wordt aangeduid met liefdesappel (Poma amoris) en gouden appel (pomum aureum).
Bron: John Gerard, Herball, publiek domein

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 09/08/2018 om 10:26

Het belangrijkste eiwit op aarde

Zonder fotosynthese geen leven op aarde. Het proces is de basis van elke voedselketen, in zee en op het land en is de enige manier om uit zonlicht en anorganische vormen van koolstof (CO2) energierijke suikermoleculen te bouwen. De energie in het zonlicht wordt hierbij opgeslagen in speciale moleculen (ATP en NADPH), zodat die verder kan worden ingezet in biochemische reacties.

(Publiek domein)

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 26/01/2018 om 18:58

Kolen van het veld naar de keuken

De grote verscheidenheid aan vormen en smaken in de kolenfamilie gaat minstens even ver als de biologische diversiteit. We belichtten eerder al de mosterd (hier en hier), maar ook Brassica oleraceae is een tophit in onze keukens. Een overvloed aan gerechten vult borden en magen over het hele Europese continent, waar door de eeuwen heen de kool een basisbestanddeel is geworden, in evenveel vormen als de altijd aanwezige aardappel. Een overzichtje…

 
Rapen op tafel, koolrabi in de mand. Brassica’s zijn niet weg te denken uit dit schilderij of uit de Europese keuken. 
Stillleben mit Fuschen, Käse und einem Notenblatt - Franz Xaver Petter (1791 – 1866), Publiek domein

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 27/11/2017 om 11:57

Mosterd: van wijsheid naar witchcraft

Dat mosterd in onze keuken een zeer gewaardeerd ingrediënt is voor allerlei bereidingen, hebben we in een vorig stukje uitgebreid besproken. Maar de plant, en vooral dan zijn zaden, hebben ook een culturele rol gespeeld. Een klein overzicht.

Zaden van de witte mosterd (Sinapis alba, links) en de zwarte mosterd (Brassica nigra, rechts).
Bewerking van figuren van Sanjay Acharya, Wikipedia, CC BY-SA 3.0
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sa_yellow_mustard.jpg
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Black-mustard-seeds.jpg

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 07/11/2017 om 20:45

Pagina 1 - 2 - 3 - 4