Hart van de Materie 15: Het Wonderjaar van Rutherford: 1932

Net zoals Einstein een wonderlijk jaar beleefde in 1905 (en de natuurkunde grondig opschudde), geldt dit voor de groep rond Rutherford aan het begin van de jaren 1930: alles kon, the sky was the limit. Vooral 1932 blijkt een wonderjaar te zijn voor de groep onderzoekers in het Cavendishlab in Cambridge. Niet alleen komt collega Chadwick dat jaar voor de dag met het neutron, er zijn nog twee andere mijlpalen die van 1932 een spannend jaar maken in de geschiedenis van de ontsluiering van de materie. 

De International Bunsentagung on Radioactivity in Münster (16-19 mei 1932).
Zittend, van links naar rechts: James Chadwick, Hans Geiger, Ernest Rutherford, Stefan Meyer, Karl Przibram.
Staand, van links naar rechts: Georg de Hevesy, mevrouw Geiger, Lise Meitner, Otto Hahn.
Bron: United States Department of Energy, Flickr, publiek domein

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 02/06/2017 om 17:39

LSD: Sergeant Pepper’s behandeling voor Lonely Hearts

Muziekliefhebbers wereldwijd vieren op 1 juni 2017 de vijftigste verjaardag van wellicht het beroemdste muziekalbum uit de jaren 1960: Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band van The Beatles. Paul, John, George en Ringo evoceren op geheel eigen wijze een concert van deze imaginaire band (met als lead vocal de enigmatische Billy Shears) en creëren daarbij enkele onvergetelijke songs, zoals With a Little Help from my Friends, When I’m Sixty-Four, She’s Leaving Home en het climactische A Day in the Life. Dat het album uitkomt in het psychedelische jaar 1967 is te merken aan verschillende elementen Zo zijn er de flashy satijnen uniformen van de band (Lennon in het geel, Starr in het paars, McCartney in het blauw en Harrison in het rood), en de exuberante cover met de tientallen beroemdheden (van Karl Marx over Mae West tot Marilyn Monroe).

Sgt. Pepper – de iconische cover
The Beatles: Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band.
Record Label: Parlophone/EMI, 1967
Cover Designers: Peter Blake, Jann Haworth.
Photographer: Michael Cooper.

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 31/05/2017 om 23:07

Hart van de Materie 14: Van Heisenberg naar Bohr: de elektronen vinden hun plaats

De hooikoorts van Heisenberg

We ontmoeten de jonge Werner Heisenberg in de Roaring Twenties, meer bepaald in 1922, op een congres in de Alpen. De ondertussen wijd en zijd beroemde Niels Bohr, die dat jaar overigens ook zijn Nobelprijs toegekend kreeg, sprak daar over zijn atoommodel, waarin elektronen als planeetjes rond de atoomkern cirkelden. Alleen – waarom en hoe elektronen meestal in hun baan bleven en af en toe van baan naar baan sprongen, kon Bohr niet verder uitleggen. De vragen van een jonge assistent in het publiek, Werner Heisenberg, bleven grotendeels onbeantwoord, ook na een wandeling die de twee maakten in de wijde omgeving. Heisenberg zelf getuigde later over die wandeling wel dat dat het moment geweest was waarop hij zijn wetenschappelijke carrière echt voelde beginnen. Maar zijn problemen met het model van Bohr raakte hij niet kwijt.

 

Werner Karl Heisenberg (5 december 1901, Würzburg, Koninkrijk Beieren, Duitse Keizerrijk - 1 februari 1976, München, Beieren, West-Duitsland)

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 13/05/2017 om 15:47

Kraanwater boven!

In België mogen we ons gelukkig prijzen: drinkbaar water komt hier zomaar uit de kraan! Toch verkiezen veel mensen flessenwater boven kraanwater om verschillende redenen; smaak, gezondheid, veiligheid, … maar is dit wel terecht?

Is het veilig en goed voor onze gezondheid?

In België is kraanwater perfect gezond om te drinken. Het moet namelijk aan heel wat strenge regels voldoen voor het uit de kraan komt. Zo zijn er strenge regels voor de hoeveelheid nitraten (max. 50 mg/L) die in het water mogen zitten en voor de concentratie aan pesticiden bijvoorbeeld. Het is de verantwoordelijkheid van de drinkwaterproducent om aan deze regels te voldoen. Toch zijn er voor heel wat andere stoffen, zoals resten van geneesmiddelen (bijvoorbeeld antibiotica) en hormonen, nog geen normen voorzien. Onafhankelijk onderzoek toont echter aan dat ook deze niet aanwezig zijn in Belgisch kraanwater. Geen reden tot ongerustheid dus!

Bron: publiek domein

Lees verder...

Geplaatst door Marjolein op 11/05/2017 om 17:29

Hart van de Materie 13: Atoomstructuur en kwantummechanica 2: Schrödinger stuurt zijn kat (niet)

The human understanding is like a false mirror, which, receiving rays irregularly, distorts and discolors the nature of things by mingling its own nature with it.

Francis Bacon

Denk je een wereld in waar het onmogelijk is om te weten waar je je bevindt, maar waar je je van het ene moment op het andere kan verplaatsen naar een verre bestemming. Een wereld waarin je dwars doorheen een muur kan gaan en aan beide zijden tegelijk kan bestaan. Een wereld waarin het feit dat je iets ziet, datgene wat je ziet doet veranderen. En, ten slotte, een wereld waarin alles mogelijk is, tot de boel instort en er slechts één werkelijkheid overblijft.

Onmogelijk? Sciencefiction? Niets is minder waar. Dit zijn allemaal fenomenen die het gevolg zijn van zeer goed onderzochte natuurwetten, die in talloze theoretische bespiegelingen en in nog meer experimentele situaties hun geldigheid keer op keer bewijzen. Het zijn de wetten die we vooral leren kennen wanneer we het gedrag van atomen en subatomaire deeltjes bestuderen: niet dat ze niet geldig zijn op “onze schaal”, maar daar hebben we eenvoudiger wetten voor (die wiskundig gezien vaak speciale gevallen zijn van de kwantumwetten): de gewone klassieke mechanica. Hier en daar zullen we het verband tussen de wereld van de subatomaire deeltjes en onze eigen leefwereld wel wat meer in de verf zetten.

Je merkt al meteen dat we niet altijd op onze intuïtie zullen kunnen terugvallen. Meer nog - zelfs een echte specialist, Richard Feynman, de Nobelprijswinnaar voor Natuurkunde in 1965, zei over de kwantummechanica: “I think I can safely say that nobody understands quantum mechanics. (Ik denk dat ik met zekerheid kan zeggen dat niemand kwantummechanica begrijpt.)” Dat belooft.

Foto: bron: Bill Burris, Flickr, CC BY-SA 2.0

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 29/04/2017 om 22:51

Pagina 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14