Hart van de Materie - Intermezzo: De Deutsche Physik-beweging

Dat wetenschappers ook mensen zijn met alle grote en kleine kantjes, zal niemand ontkennen – god in het diepst van hun gedachten, in het binnenst van hun ziel ten troon, dichtte Kloos. Maar verder heel gewoon, met haaruitval en spijsverteringsklachten, voegde de plezierdichter Drs P daar dan toch wel aan toe. Het zal dan ook niemand echt verwonderen, dat ook wetenschappers niet per se langs de kant gaan staan in totalitaire regimes. Zo ook niet in nationaalsocialistisch Duitsland.

Om dit verhaal te duiden, moeten we terug naar het begin van de Eerste Wereldoorlog. Hoewel België krachtens internationale verdragen als neutrale (en dus niet-betrokken) partij moest worden beschouwd in potentiële gewapende conflicten, lapt het Duitse Keizerrijk van Wilhelm II dit in 1914 aan de soldatenlaars. Om Frankrijk binnen te kunnen vallen, maakt het Duitse leger op 4 augustus 1914 een omtrekkende beweging door België en valt zo het land binnen.

The Rape of Belgium: of wat de pers daarvan maakte.
Bron: New York Tribune. Issue of Nov. 5, 1917, pg. 14.

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 25/06/2017 om 15:45

Laurierkers, een ambigue verhaal

Laurierkers (Prunus laurocerasus L.) is een winterharde heester met grote, immergroene, enkelvoudige, glimmend groene, leerachtige bladeren. Men treft hem bij ons vaak aan als haagplant.

Laurierkers in bloei.
Bron: Teunie, Wikipedia, CC BY-SA 3.0

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 21/06/2017 om 23:09

De mens, de enige soort met twee functionele levensfases

De mens is de enige soort waarvan het leven twee functionele fases telt. Dit wordt voor het eerst uitgelegd in het boek ‘Eindelijk oud’ (Lannoo, 2017).

Onze voorouders in de evolutie werden niet zo oud als wij. Ouderdom is nog maar een goede 40 duizend jaar oud, en het heeft onze evolutie enorm beïnvloed. Nieuwe technieken in de paleontologie laten toe het de leeftijd van een overleden mensachtige te bepalen tot op een jaar nauwkeurig. Ze steunen op de slijtage van de tanden. Tot voor de mens stierven onze voorouders op een leeftijd van ongeveer dertig jaar.

Zo’n dertig- tot veertigduizend jaar geleden doet zich een merkwaardig kantelmoment voor in de evolutie van de mens: hij wordt minstens dubbel zo oud. De verklaring die hiervoor gegeven wordt in ‘Eindelijk oud’, draait om genetische mutaties.

  

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 16/06/2017 om 22:08

GELE KORNOELJE (Cornus mas L.) Hoe een fruitstruik tot sierstruik evolueert...

Soms ziet men nog wel eens een kornoeljestruik bij een huis staan. Ikzelf heb er ook een in mijn tuintje aangeplant. De schitterende, felrode bessen liggen bij het begin van de herfst uitnodigend te blinken onder hun struik. Maar wie weet nog dat men die kan eten of er een heerlijke gelei of jam kan van maken?  Ooit was jam van de gele kornoelje wel een populaire lekkernij. Zo leest men het volgende in de Oeconomie générale de la campagne ou Nouvelle Maison Rustique van Louis Liger (1701) (vertaling): “Men plukt de vruchten als ze nog groen zijn en legt ze in water met zout, net zoals olijven. Anderen laten ze rijp worden, wat zich laat merken doordat ze scharlakenrood worden, en dit is op ervan te eten of om er confituur van te maken.”

De gele kornoelje
Bron: Wouter Hagens, Wikipedia, Publiek domein

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 09/06/2017 om 21:54

Hart van de Materie 15: Het Wonderjaar van Rutherford: 1932

Net zoals Einstein een wonderlijk jaar beleefde in 1905 (en de natuurkunde grondig opschudde), geldt dit voor de groep rond Rutherford aan het begin van de jaren 1930: alles kon, the sky was the limit. Vooral 1932 blijkt een wonderjaar te zijn voor de groep onderzoekers in het Cavendishlab in Cambridge. Niet alleen komt collega Chadwick dat jaar voor de dag met het neutron, er zijn nog twee andere mijlpalen die van 1932 een spannend jaar maken in de geschiedenis van de ontsluiering van de materie. 

De International Bunsentagung on Radioactivity in Münster (16-19 mei 1932).
Zittend, van links naar rechts: James Chadwick, Hans Geiger, Ernest Rutherford, Stefan Meyer, Karl Przibram.
Staand, van links naar rechts: Georg de Hevesy, mevrouw Geiger, Lise Meitner, Otto Hahn.
Bron: United States Department of Energy, Flickr, publiek domein

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 02/06/2017 om 17:39

Pagina 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15