MENS 36 - Duurzaam: zo gezegd, zo gedaan

Download

Twee Canadese onderzoekers, William Rees en Mathis Wackernagel, hebben enkele jaren geleden een originele manier bedacht om de levenstijl van een persoon, stad of land te visualiseren. Voor alles wat we consumeren en aan afval produceren wordt berekend hoeveel hectare land daarvoor nodig is: ruimte in de vorm van landbouwgrond, bossen, bebouwd land voor wegen en huizen, visgronden, land voor energiegebruik. Op die manier wordt de ecologische voetafdruk berekend. En wat blijkt: de Verenigde Staten hebben de grootste voeten met een footprint van bijna 9 hectare per persoon. België is al wat zuiniger. Wij consumeren 5 hectare per man of vrouw. Voor Nigeria is dat 1,7 hectare en een inwoner van Indi¬ gebruikt slechts 0,8 hectare. Dit brengt het gemiddelde per wereldburger op 2,3 hectare terwijl de beschikbare aardoppervlakte slechts een voetafdruk van 1,7 hectare per persoon toelaat.

De rijke landen samen hebben een voetafdruk die even groot is als de volledige draagkracht van de aarde. Om in hun consumptiebehoeften te voorzien gebruiken zij ook vruchtbaar land in het Zuiden. Wackernagel en Rees noemen dat de ecologische schuld van het Noorden ten opzichte van het Zuiden. Met andere woorden: voor elke Belg die drie keer teveel consumeert, zijn er drie andere mensen die maar eenderde kunnen opsouperen... Wij, in het Westen, leven dus waanzinnig boven onze stand. Stel dat het Zuiden ooit evolueert tot ons consumtiepeil , dan hebben we minstens drie planeten nodig...en tot nader bericht is er maar ôôn Aarde. Meteen zitten we bij de kern van het probleem: we verbruiken te veel en de verdeling is onrechtvaardig.

Vanuit deze vaststelling is uiteindelijk het begrip DUURZAME ONTWIKKELING in het leven geroepen, voor het eerst geformuleerd in 1992 op de wereldconferentie in Rio de Janeiro. Duurzame ontwikkeling komt tegemoet aan de noden van de huidige generaties, maar zet de mogelijkheid van de toekomstige generaties om in hun behoefte te voorzien niet op het spel .

De uitdaging bestaat er in om voor elke huidige en toekomstige wereldburger een minimaal (materieel) consumptieniveau te garanderen en tegelijk de natuurlijke hulpbronnen maximaal in stand te houden. Met diverse voorbeelden van 'duurzame' projecten en toepassingen, willen we in dit dossier een beeld schetsen van hoe sociale rechtvaardigheid en respect voor het milieu, de twee principes van duurzame ontwikkeling, een kans kunnen krijgen. En hoe wetenschappelijk onderzoek een nuttig en noodzakelijk instrument is in dit proces. Hiermee trachten we DUURZAME ONTWIKKELING zichtbaarder te maken en aan te geven wat dit betekent voor de hele samenleving, de bedrijven, de overheid, u en mij.

Terug naar het overzicht