MENS 40 - Een tweede leven voor kunststoffen

Download

Polystyreen, acrylaatpolymeren, polyvinylchloride, polyethyleen, polyurethaan, polyvinylchloride, polytetrafluoretheen, polyesters, siliconen, epoxyharsen, polycarbonaten, polyépropyleen, polyethyleenteraftalaat…en ga zo maar door.
Tegenwoordig bestaan er meer dan 700 soorten kunststoffen met namen die alleen nog door scheikundigen uit te spreken zijn. Meestal krijgen deze stoffen in het alledaagse taalgebruik de naam 'plastic'. Ze hebben sterk uiteenlopende eigenschappen: sommige zijn bestand tegen hoge druk of extreme temperaturen en anderen vormen een barrière tegen licht, zuurstof, vocht of geur. Dezelfde basiskunststoffen kunnen ook heel verschillende eigenschappen meekrijgen door toevoeging van additieven. Zo zijn er kunststofmaterialen die heel sterk, elastisch of hittebestendig zijn. Andere zijn juist zacht, schuimachtig, doorzichtig of geschikt om vezels van te maken.
Deze nieuwe stoffen kennen zeer vele en zeer uiteenlopende toepassingen. Heel wat traditionele materialen zoals hout, metalen, aardewerk, glas en natuurvezels zijn ondertussen vervangen door kunststoffen. Daarnaast zijn er ook een hele reeks nieuwe functies die alleen door plastics vervuld kunnen worden, soms heel alledaags, maar soms ook echt 'hi-tech'. Verpakkingen hebben veruit het grootste aandeel. Andere toepassingen van kunststof zijn onder meer te vinden in kleding, auto's, fietsen, huishoudelijke apparaten, gebouwen, vloerbekleding, speelgoed, GSM's, computers en in medische hulpmiddelen: letterlijk van boterhamzakjes tot zeilschepen…
Fabricage en het gebruik van plastics leiden natuurlijk tot een hoop afval en dat is een probleem. Allereerst neemt de wereldwijde afvalberg nog steeds in omvang toe. En als we streven naar duurzame ontwikkeling, hebben we de plicht om zo te handelen dat we geen beperkingen opleggen voor de economische, sociale en milieuopties van de toekomende generaties. Duurzaam betekent onder andere een verstandig gebruik van grondstoffen en energie. De meeste plastics worden gemaakt van aardolie, een beperkte en kostbare grondstof. Het afvalbeheer van kunststoffen omvat daarom hoe langer hoe meer ook recyclage of hergebruik, uiteraard voor zover het ecologisch en economisch zinvol is.
In dit dossier proberen we een inzicht te geven in de problematiek van de kunststofrecycling en in de te verwachten ontwikkelingen op dit gebied. We vertrekken telkens van concrete voorbeelden: een PET-fles, een raamkozijn, een verpakking van kunstofschuim, een buis, een benzinetank, … Vervolgens bekijken we hoe dit soort 'afval' meerdere levens kan krijgen, door hergebruik, recyclage of energierecuperatie. Met steeds aandacht voor de technische aspecten, voor wat er vandaag reeds gebeurt en wat er in de toekomst nog te verwachten valt.

Terug naar het overzicht