MENS 62 - Vaccinatie: reddingslijn of dwaallicht?

Download

Infectieziekten stellen de mensheid op de proef en geen enkel land, geen enkele streek wordt erdoor gespaard. Dit is van alle tijden.

Wereldwijd is de tol erg hoog: in eerste instantie is er het directe menselijke lijden, pijn, ziekte en dood. Daarnaast is er ook het sociale aspect: het wegvallen van een kostwinner en het verzorgen van een ziek kind of een ander familielid. En ten slotte is er ook de economische kost van het ziek zijn, te dragen door betrokkenen én gemeenschap. Daarom is de strijd tegen infectieziekten een belangrijke factor in de ontwikkeling van landen en continenten die er het meest door getroffen zijn.

De meeste infecties worden veroorzaakt door virussen of bacteriën. Sommige gaan over van persoon tot persoon, andere dan weer niet. Sommige "niet alle" zijn écht gevaarlijk. Een kras voorbeeld. Infectieziekten die in Amerika werden ingevoerd door de Europese veroveraars zijn verantwoordelijk voor de dood van 95% van alle precolumbiaanse indianen. Niemand onder hen was er ooit eerder mee in contact gekomen, niemand had de kans gekregen om immuniteit op te bouwen. De meesten waren een vogel voor de kat.

Gelukkig zijn er nu vaccins tegen een aantal van de meest gevreesde gevallen. De invoering van vaccinatie is zonder de minste twijfel één van de belangrijkste stappen die ooit werden gezet om de gezondheid van de mens rechtsreeks te verbeteren. Vaccinatie wordt hierin slechts voorafgegaan door enkele algemene maatregelen met meer algemeen effect, zoals het beschikbaar stellen van schoon water, het aanleggen van riolering en armoedebestrijding.

Een land dat zijn bevolking wil behoeden voor infectieziekten, voert die strijd via een vaccinatieprogramma, het hele complex van maatregelen, regels en organisatie dat nodig is om het doel te bereiken. Er zijn programma’s voor kinderen, jongeren, volwassenen, ouderen, en ook voor goed gedefinieerde risicogroepen.

Wie precies gevaccineerd wordt, hangt af van de ziekte die in het vizier wordt genomen en van het specifieke lokale probleem. Er bestaan vaccinatieprogramma’s in alle landen ter wereld, zowel in geïndustrialiseerde landen als in ontwikkelingslanden. Ieder land heeft een basisprogramma met vaccins dat afhankelijk van de mogelijkheden en ontwikkelingen uitgebreid kan worden met nieuwe vaccins. Tot zover de theorie. Of dit in de praktijk betekent dat bijvoorbeeld ook álle kinderen tegen de meest gevreesde ziekten worden gevaccineerd, is een heel andere zaak.

In dit nummer van MENS focussen we op vaccins gericht tegen infectieziekten waar mensen onder te lijden hebben. Er bestaan natuurlijk ook heel wat vaccins voor ziekten die dieren treffen, maar hier houden we het uitsluitend bij de mens. We besteden vooral aandacht aan de bescherming van jonge kinderen, een cruciaal onderdeel van het hele concept en tevens de beste wissel op de toekomst.

Terug naar het overzicht