Chocolade om bij weg te smelten...

Binnenkort is het weer zover: Pasen! Wat we als kind tegemoetzagen als het feest van een groot gek konijn en een paar losgeslagen klokken, ervaren we nu eerder als het feest van de overvloed aan chocola. Je kan er in deze periode dan ook niet naast kijken: overal in de winkels bergen en bergen chocolade eieren en figuren in alle vormen. Toch kan menig medemens er niet aan weerstaan en zeker wij Belgen staan bekend om onze voorliefde voor een lekker brokje chocola. Maar waarom lijkt chocolade ons keer op keer te verleiden? Worden we er dan zo veel gelukkiger van, of is het dan toch echt verslavend? Hoog tijd dus voor een stukje over deze zalige zoetigheid!

Chocolade konijntjes (Publiek domein)

Er zijn natuurlijk verschillende soorten chocola. De ene is een grote fan van zo donker mogelijk, de andere smult liever van een stukje melkchocolade. En laat ons eerlijk zijn, witte chocolade is geen echte chocolade… Onderzoekers hebben in elk geval ontdekt dat chocolade met veel cacao in (dus zo donker mogelijk) zelfs gezond is. In cacao zitten namelijk flavonoïden, chemische stoffen die in ons lichaam kanker zouden voorkomen, bloedvaten zouden beschermen en een hoge bloeddruk zouden tegengaan. Deze stoffen vinden we ook terug in vele groenten en fruit, maar ook in thee en rode wijn. In zwarte chocolade is hun werking dubbel zo hoog als in melkchocolade en wel twaalf keer zo hoog als in aardbeien.

De flavonoïden zijn maar één groep van de in totaal meer dan 800 verschillende stoffen die we in chocolade kunnen vinden. Vele ervan hebben een invloed op ons lichaam, vaak via ons zenuwstelsel.

De chemische structuur van cafeïne, theobromine en theofylline (Publiek domein)

Net zoals in koffie zit er bijvoorbeeld cafeïne in chocolade, en ook theobromine en theofylline, twee stoffen met een vergelijkbare, maar minder sterke opwekkende functie. Verder vinden we tryptofaan, tryptamine en anamide terug, die een opbeurend effect hebben. De laatste stof is zelfs verwant met een actieve stof in cannabis, maar heeft een veel zwakkere werking. Geen ervan is echter aanwezig in zo’n grote hoeveelheid dat ze lichamelijk verslavend zouden zijn. Er zijn zelfs experimenten uitgevoerd waarbij de bestanddelen uit chocolade aan testpersonen gegeven werden, zonder dat ze hetzelfde mondgevoel en dezelfde smaak gaven als chocolade zelf. Vreemd genoeg hadden de testpersonen daarna niet méér zin in chocolade. Het is dus zeker niet alleen het effect van de chemische stofjes in chocola die ons ernaar doet verlangen …

Chocoladen eitjes (Publiek domein)

Toch kan het geluksgevoel dat chocolade ons geeft al deels verklaard worden. Wanneer we chocolade eten zien we dat de concentratie aan stoffen die ons een goed gevoel geven toeneemt. Dopamine, serotonine, … allemaal stoffen die vrijkomen wanneer we van iets genieten, zoals seks, sport of … lekker eten. Het is de manier van de natuur om ons te vertellen dat we goed bezig zijn, dat iets goed voor ons is. Er bestaat zelfs een mogelijke evolutionaire verklaring voor. Chocolade bevat veel vet en suiker, voedingsstoffen die schaars waren toen we nog in grotten woonden en ons eten in het wild bij elkaar moesten zoeken. Niet meer dan logisch dus dat onze hersenen ons een mentale high five geven bij het eten van suiker- en vetrijke voeding, ook al is dat in deze tijden van overvloed niet echt meer nodig.

De ingrediënten van chocola zijn echter niet het enige dat de aanmaak van deze “geluksstoffen” stimuleert. Al van kleins af aan leren we dat chocolade iets leuks is. We associëren het met leuke gebeurtenissen zoals Pasen, geboortes, sinterklaas, … en wie kreeg als kind niet eens iets lekkers met chocolade omdat je braaf was geweest? Hoewel we ons dit allemaal natuurlijk niet bewust meer herinneren, zijn onze hersenen hier wel heel goed in. Telkens we chocolade zien of ruiken, herinneren onze hersenen ons aan het gelukzalige gevoel dat chocolade ons geeft.

Er zijn met andere woorden redenen genoeg om van chocolade te houden. Chemisch en psychologisch gezien verlangt ons lichaam naar chocolade, ook al weten we dat het niet altijd goed voor ons is. Het blijft dan ook een geliefd onderwerp voor onderzoekers over de hele wereld, die de geheimen van chocolade verder willen ontrafelen. Maar het belangrijkste van dit alles is natuurlijk dat het gewoon lekker is. En met kleine beetjes gezond, dat onthouden we natuurlijk ook!

Meer weten over chocolade? Lees dan zeker ook een Mens 47! In Mens 57 kan je dan weer meer te weten komen over het effect van verschillende stoffen op ons brein.

Geplaatst door Marjolein op 27/03/2017 om 17:12